program yazarken istediğin kadar değişken tanımlayabilirsin, değişkenlerine x,y,z demek zorunda da değilsin, istersen kendi ismini bile verebilirsin. ama dikkat edilmesi gereken nokta, öyle güzel değişken isimleri verelim ki programın 378. satırına gelince yav benim değişkenimin ismi x miydi y miydi diye düşünmeyelim. Örneğin : kullanıcıdan yaşını istediğimizde ona ‘yas’ diyelim. oturduğu ilin plakasını istedik mesela ‘ilPlaka’ diyelim vs vs..

x elemandır pozitif reel sayılar kümesi örneğinde olduğu gibi, değişkenimizin bir de türü olmalıdır. burdaki x örneğinde x’in türü pozitif reel sayılar kümesi. programlamada da genel olarak türler şöyle ayrılıyor; tamsayı, virgüllü sayı, harf…

şimdi değişken nedir anladıysak, bunu programa nasıl anlatırız o kısmına gelelim. örneğin adamın yaşını istedik, yaş değişkeni için hangi türü kullanmamız gerekli, tabi ki tamsayı. C’de tam sayı int(integer) şeklinde ifade edilir, ve bir boşluk bırakarak değişkenimizin ismi belirtlilir :

int yas;

tabi ki noktalı virgülümüzü(;) unutmuyoruz. işte şu an ‘yas’ adında, sadece tamsayı değerleri alabilen bir değişken tanımladık. şimdi ise kullanıcıdan ‘yas’ değişkeninin değerini isteyelim, yani kullanıcıya yaşını soralım.

C’de ekrana yazı yazdırmak için printf‘i kullanırız, ekrandan yazı almak içinse scanf‘i. burada ufaktan giriş yapacağımız bir başka kavramsa çevrim karakterleri, ilerde detaylı anlatırım. şimdi ise scanf i kullanarak ekrandan nasıl yazı istendiğini görelim. bu arada programlamayı kolayca öğrenebilmek için kafanıza printfi scanf’i birer insan olarak canlandırın, printf sizin basın sözcünüz, scanf ise anketörünüz gibi… şimdi anketörümüz insanlardan bilgi alsın bakalım :

scanf(“%d”,&yas);

kafanız karışmasın, “%d” dediğimiz decimal(onluk) ‘in kısalatması. işte çevrim karakteri dediğimiz olay bu, gelecek verinin türünü belirtiyirouz burada, yani anketörümüze dedik ki vatandaştan yanıt bekle, bu yanıt tamsayı olsun, girdiği yanıtıysa ‘yas’ değişkeninde depola. ‘yas’ ‘ın başındaki “&” işareti ilerde öğreneceğimiz pointerlarda gösterilecek. siz onu atama işlerinde yapıyoruz kabul edin. yani scanf’de değişkenin başına “&” işareti geliyor. bu fonksiyonları hatasız yazmayı öğrenmek için bol bol pratik yapın, hiç bir zaman kopyala yapıştır yapmayın, kendiliğinden yazmaya başlıyorsunuz zaten.

sonuç olarak scanf kullanarak vatandaştan alınan değeri bilgisayara depolama kısmını yaptık. şimdi depolanan bu değer üzerinde işlemler yapalım, mesela ekrana girdiği değerin karesini alalım ve onu ekrana yazdıralım.

2 tane değişken tanımlamamız gerek, sayi, kare. sayi değişkenini scanf yardımıyla kullanıcıya doldurtacaz, sonra kare’yi programa hesaplatacaz. önce C’de işlemleri nasıl yapabildiğimize bir bakalım.

kare=sayi*sayi;

gördüğünüz gibi tamamen matematik. yıldız(*) , burada çarpma işlemi anlamına gelir. her zaman eşittirin sağındaki sol taraftaki değişkene aktarılır. yani sayi*sayi hesaplanır, kare değişkenine aktarılır.

şimdi gelelim, basın sözcümüze (printf) hesapladığımız kare değişkenini duyurması için komut verelim. printf’te hesapladığımız değişkeni göstermek için scanf benzeri bir yazım kullanırız.

printf("karesi : %d",kare);

farkettiyseniz “&” işaretini kare değişkeninden önce kullanmadık, çünkü burada bir atama yapmıyoruz, kare’ye bir şey atamıyoruz.

anlatabildiğim umuduyla anlattıklarımızı bir program ‘a dökelim, yazdığım satırların yanında “//” kullanarak açıklama yapacağım, bunlar C’de program yazarken not almak için kullanılır.

programdan istediğimiz : kullanıcıdan sayı iste, sayının karesini hesapla, kare’yi ekrana yazdır.

// 21.03.2010
// kare hesaplayan program

#include <stdio.h>

main() {

int sayi,kare; // int tamsayı demekti, sayi ve kare adında iki değişken tanımladık

printf("Lutfen bir sayi giriniz : "); // kibarlık
scanf("%d",&sayi); // kullanıcının bir sayı yazmasını ister, enter'a bastığında sayi değişkenine değer verir
// boşluklar, alt satıra geçmeler, hiç önemli değil
kare=sayi*sayi; // noktalı virgülü hiç bir zaman unutmayalım, sayi'nin karesini alır, kare değişkenine atar

printf("\nGirdiginiz sayinin karesi : %d",kare); //degiskenimizi ekranda gösterdi
// baştaki \n C'de, new line(yeni satır) demektir, yazıyı yazmadan önce bir alt satıra geçer, onu kullanarak ve kullanmayarak farkı görün

getchar(); // programın hemen kapanmamasını sağlar(#1)
getchar(); // bu ikinci getcharı kullanma nedenimiz, programdaki scanf'in getchar'la çakışmasından dolayıdır
}

işte herşey bu kadar. eğer programlama öğrenmek istiyorsanız bu öğrendiklerinizi baz alarak, kendiniz birşeyler üretin. scanf’i, printf’i, değişken tanımlamayı defalarca kullanın. örneğin kullanıcıdan kenar sayısını isteyin ve çokgenin iç açılarını bulan bir program yazın.. sadece bu 2derste öğrendiğinizi kullanarak bir çok programcık yapabilirsiniz. elinizin alışması için tavsiyem, en az 3-4 tane programcık yapın. sakın yılmayın!, takıldığınız yerde bana ulaşabilirsiniz.

yanlışlarımı, konudan koptuğum yerleri  yorum’larda belirtin lütfen..

// not hesap
// 14.03.2010

#include <stdio.h>
#include <conio.h>

int main() {

	float vize=0,final=0,ortalama=0,enAz=0; // ortalamayı hesaplayabilmesi icin float tanımlanmalı
	char devam;
vizeSor:
	printf("Lutfen vize notunuzu giriniz : ");
	scanf("%f",&vize); //vize degiskenimiz float turunde oldu icin, cevrim karakterimiz %f

	if (vize<0 || vize>100) {
		printf("\nVize notunuzu hatali girdiniz!");
		goto vizeSor;
		}

finalSor:
	printf("\nLutfen final notunuzu giriniz : "); // \n bir alt satira gecmek icindir
	scanf("%f",&final);

	if (final<0 || final>100) {
		printf("\nfinal notunuzu hatali girdiniz!");
		goto finalSor;
		}

	ortalama=vize*0.3+final*0.7; //ortalama hesapladık

	printf("\nOrtalamaniz : %.2f",ortalama); // %.2f virgulden sonra iki basamak goster demek

	if (ortalama>=60) {
		printf("\nTebrikler Basarilisiniz!");
		}
	else {
		printf("\nUzgunuz bu dersten kaldiniz, ");
		enAz=(60-vize*0.3)/0.7;
		printf("\ngecmek icin almaniz gereken en dusuk final notu : %.2f",enAz);
		}

	printf("\nTekrar denemek istiyor musunuz? [E/H]");
	scanf("%s",&devam);
	if (devam=='e' || devam=='E')
		goto vizeSor;

	getch();
	return 0;
	}

C öğrenmeye hoşgeldiniz..
öncelikle, işlerimizin rahatlığı için bir C editörü indirelim. windows kullananlar için tavsiyem Dev C++ ‘tır.
Programımızı indirip kurduğumuzda ilk açılan ekran şöyle olacaktır :

evet, programımız kuruldu. şimdi ilk programımızı yazalım,
bunu yapabilmek için yeni bir dosya açmamız gerekli, klavyeden CTRL + N tuşlarına basalım, karşımıza şöyle bir ekran gelmeli :

sağda gördüğümüz o boş alanın içine biz kodlarımızı yazacağız, önyargı kırıcı programıyla başlayalım:

programımızdan beklentimiz şu :

hadi bu programı kodlayalım:

program sadece ekrana bir yazı gösteriyor öyle değil mi?, beynimizin içine girip önyargımızı gerçekten kıracak değil ya, onu kendimiz yapıyoruz.
işte C’de ekrana yazı göstermek için biz printf fonksiyonunu kullanırız. peki nedir bu printf? nasıl çalışır?

printf, söylediğim gibi, bizim belirlediğimiz yazıyı ekrana gösterir. print function(yazdırma fonksiyonu) olarak geçer. fakat program printf(“yazi”); yazdığımızda
ekrana yazı yazacağını nereden biliyor? bilmiyor. onu bizim belirtmemiz lazım, ekrana yazı gösterme, kullanıcıdan veri isteme gibi fonksiyonları kullanabilmemiz için
onları programımıza öğretmemiz gerekir. zor değil!

#include <stdio.h>

bu nedir biliyor musunuz? printf, scanf vs. gibi fonksiyonlar stdio.h (Standart Input Output . Header (standart giriş çıkış.başlığı)) bu dosya içinde yer alır. yani bi nevi talimatname.
bunu her program yazdığımızda programın ilk satırında kullanacağız. o zaman programımıza printf fonksiyonunu tanıttık, şimdi de printf’in kullanımına bakalım:

printf(“yazi”);

printf yazıyoruz, bir parantez açıp kapatıyoruz, daha sonra içine iki tane çift tırnak koyuyoruz, sonuna da noktalı virgül(;). şimdi tırnağın içine yazacağımız yazıyı yazıyoruz.
türkçe karakterleri (üöşğı) kullanmayın, göstermez.

e iyi de kardeşim printf’i nereye yazıyoruz?

bi kere şunu söyliyim, bir alt satıra geçmek, hatta bi kaç alt satıra geçmek programımız için önemli değildir, dert etmez bunu program. bunu öğrendikten sonra size main yapısını öğretmeliyim.

main yapısı

bir hastaneye gittiğimizde, gideceğimiz yeri bilmiyorsak ilk nereye gideriz? tabi ki danışmaya(ben öyle yapıyorum en azından). işte, yazdığımız programlar da ilk olarak danışmaya yani main’e giderler
ve ne yapacaklarını öğrenirler. o zaman bizim bir danışma kurmamız lazım ve içine de printf fonksiyonunu yazmamız lazım zira bizim programdan beklentimiz ekrana yazı göstermesidir. danışmayı nasıl kurarız?

en başa #include <stdio.h> yazmıştık ya, onun alt satırına

main() {

}

yazalım. main yazıyoruz parantez açıp kapatıyoruz, süslü parantez açıp kapatıyoruz. yaptıracağımız işlemleri de süslü parantezin içine yazıyoruz, yaaanii, evett, printf’i.. programımız şu hali alıyorsa doğru gidiyoruz demektir :

#include <stdio.h>

main() {

printf(“onyarginiz kirilmistir!”);

}

şimdi programı çalıştırmadan önce tek, bir tek eksiğimiz kaldı. şu an bu program çalışır, fakat biz bu yazıyı göremeden kapanır, çünkü programa demedik ki bekle diye. programa beklemesini söylememiz gerek, bunu ise getchar(); ile yapıyoruz. programımız ne yaptıktan sonra bekleyecek? yazıyı yazdıktan sonra, o halde yazıyı yazdığımız yerin bi alt satırına(yani printf’in altına) getchar(); yazıyoruz. farkettiyseniz C’de kod yazarken hep sonlara noktalı virgül(;) koyuyoruz. include ederken ve süslü parantezin yanı hariç çoğu yerde noktalı virgül(;) kullanırız. nedeni biraz ayrıntı, ilerki yazılarda açıklarım belki. şimdi programımız hazır demektir. ve aynen şöyle olması gerektir :

şimdi gelelim programımızın çalıştırılmasına, klavyeden F9′a basın, karşınıza şu ekran çıkacak :

bence yaptığınız örneklerin düzenli bir şekilde saklanması için C adında bir klasör oluşturun, örnekleri burada depolayın, masaüstünüzde ya da belgelerim’in direk içinde değil. kaydete bastıktan sonra progmamız çalışıyor halde olacaktır :

yorum yapın ki daha iyi yazabileyim,bir dahaki yazı’da görüşmek üzere.

#include <stdio.h>
#include <conio.h>

int main() {
    int kisi[50];
    int oluSay=0;
    int j=0;
    //kisi oluyse 1, diriyse 0
    int sayac=0;
    for (int i=1;i<=21;i++) {
        kisi[i]=0;
        }

    while (oluSay<=18) { // olu sayisi 19 olana kadar

    //bir sonraki elemani bul
    j++;
    if (j>=22) j-=21; //j'nin 22 olma ihtimali var

    while (kisi[j]==1) {
          j++;
          if (j>=22) j-=21; //yine var

          }
    sayac++;

    /*if (sayac%2==0 && sayac%3!=0) {
                    printf("%d => ",j);
                    }*/

    //oldur
    if (sayac%3==0) {
                    kisi[j]=1;
                    oluSay++;
                    printf("%d\n",j);
                    //sonraki elemani oldur
                    //olusayisini arttir
                    }
                    else if (sayac%3==2) {
                    printf("%d killed ",j);
                    }

    }
    printf("\n\n Kalan Saglar : \n");

    for (int i=1;i<=21;i++) {
        if (kisi[i]==0) printf("%d ",i);
        }
    getch();
    }

#include <stdio.h>
#include <conio.h>
main(){
       long int toplam;
       int i=0;
       while (toplam<2300000){
             i=i+1;
             toplam=toplam+i*i;
             }
printf("blok sayisi=%d\n",toplam);
printf("kat sayisi=%d",i);

float toplamZaman=24*(365.25)*10;
float saatBasinaBlok=2300000/toplamZaman;
printf("\nSaat Basina Blok : %.0f",saatBasinaBlok);

getch();
}       

#include <stdio.h>
#include <conio.h>

int main() {

    int kapi[101];
    for (int i=1;i<=100;i++) kapi[i]=0;
    for (int i=1;i<=100;i++) {

        //kapi konumunu degistir bakem
        for (int j=i;j<=100;j=j+i) { //birer birer ikiser ikiser

            //kapi durumunu kontrol et
            if (kapi[j]==0) {
            kapi[j]=1;
            }
            else {
            kapi[j]=0;
            }

         }

    }
    int sayi=0;
    for (int i=1;i<=100;i++) {
        if (kapi[i]==1) {
                        printf("%d\n",i);
                        sayi++;
                        }
        }
    printf("Toplam %d kapi acik",sayi);

    getch();
    return 0;
    }

şimdilik sadece kodlar, sonra açıklamalar :

#include <stdio.h>
#include <conio.h>

int main() {
 int matris1[8][8],matris2[8][8];
 int toplam=0;
 int matris1Satir,matris1Sutun;
 int matris2Satir,matris2Sutun;

matrisBoylari:
 printf("Matris1'in satirini giriniz : ");
 scanf("%d",&matris1Satir);

 printf("Matris1'in sutununu giriniz : ");
 scanf("%d",&matris1Sutun);

 printf("Matris2'nin satirini giriniz : ");
 scanf("%d",&matris2Satir);

 printf("Matris2'nin sutununu giriniz : ");
 scanf("%d",&matris2Sutun);

 //1in sutunu 2nin satirina esit olmali
 if (matris1Sutun!=matris2Satir) {
 printf("Girdiniz matrisler carpilamaz!\n");
 goto matrisBoylari;
 }

 printf("matris 1 : ");
 for (int i=0;i<matris1Satir;i++) {

 for (int j=0;j<matris1Sutun;j++) {
 printf("\n%d - %d : ",i+1,j+1);
 scanf("%d",&matris1[i][j]);
 }

 }

 printf("\nmatris 2 : ");
 for (int i=0;i<matris2Satir;i++) {

 for (int j=0;j<matris2Sutun;j++) {
 printf("\n%d - %d : ",i+1,j+1);
 scanf("%d",&matris2[i][j]);
 }

 }

 for (int i=0;i<matris1Satir;i++) { // matris1'in satırları
 for (int j=0;j<matris2Sutun;j++) { // matris2'nin sütünları
 for (int k=0;k<matris2Satir;k++) { // toplami hesapla
 toplam+=matris1[i][k]*matris2[k][j];
 }
 printf("%d ",toplam); // hesaplanan toplami goster
 toplam=0;
 }
 printf("\n");
 }
 getch();
}

iki sayımız olsun mesela 18 ve 45;

önce ne yapacağımzdan bahsedelim :

a*b=okek*obeb olduğundan dolayı bi tanesini bulup diğerini bu formülden bulacaz.

Peki ama hangisini? :

okek’i bulmak daha kolay :

bunların okek’i 90 ya, bilgisayara nasıl bulduracaz peki bunu :

90 = 18 * 5 = 45 * 2 demek ya, yani iki sayının da belirli bir katı olacak okek.

Programa aynen şunu diyecez, büyük sayıyı al(45), sonra bak bakalım verilen iki sayıya da kalansız bölünebiliyor mu? cevap hayırsa büyük sayıyı bir kat arttır(90), şimdi iki sayıya kalansız bölünebiliyor mu? bölünüyorsa aha okek’i bulduk. Basit di mi?

şimdi ben C için anlatıyorum, pascal ve basic içini de sonra eklerim belki.

Yapmamız gerekenler ->

1) bölme işleminde kalanı nasıl buluruz?

tabi ki mod’la. mesela 13ü 10′a böldüğümüzde kalan kaçtır, 3. yani 13 = 3 (mod 10). C’de bunu yapmak için yapmamız gereken;

“13%10″ dur. % işaretinin solu modu alıncak sayıyı, sağı ise mod kaça göre alınacağını belirtir.

2) büyük sayıyı seçtirmek

hani dedik ya, sayılardan büyüğünü alcaz sonra bakçaz ikisi de kalansız bölünüyor mu bu sayıya, büyüğünü aldık çünkü küçüğünü alsaydık olmazdı , nedenini düşünüp açıklarım. mesela 90=45*2=18*5 ya, büyüğünü alınca daha az döngü dönüyor(2 kere). her neyse, büyük sayıyı belirtmek için:

if (sayi1>=sayi2) {

buyukSayi=sayi1;

}

else {

buyukSayi=sayi2;

}

3) programda iki sayının da elimizdeki sayıya kalansız bölünüp bölünmediğini hesaplamak.

1′de belirttiğimiz gibi, buyukSayi%sayi1 = 0 olursa yani okek varsaydığımız değer sayi1′e kalansız bölünebiliyorsa bu işlem doğru olacak, aynı şekilde ikincisine de bölünmeli ya hani, buyukSayi%sayi2 = 0 , eğer buyukSayi bu ikisinden de başarılı olursa yani ikisine de tam bölünebiliyorsa (buyuksayi dediysem buyuksayiyinin belirli bi katina ulastigi deger), okek’i bulduk demektir.

neyse programı yazalım anlarız :

#include <stdio.h>

int main() {

int buyukSayi,okek,obeb;

int sayi1=18;

int sayi2=45;

if (sayi1>=sayi2) {

buyukSayi=sayi1;

}

else {

buyukSayi=sayi2;

}

okek=buyukSayi;

while (okek%sayi1 != 0  || okek%sayi2 !=0) { //içlerinden biri bile tam bölünebilmese içerdeki kodlar çalışacak

okek=okek+buyukSayi; //içerdeki kod

}
obeb = sayi1*sayi2 / okek;
printf("okek : %d",okek);
printf("obeb : %d",obeb);

getchar();

}